Nghệ sĩ Vũ Thanh và hành trình 50 năm đi qua thử thách để giữ trọn lửa nghề

Đằng sau tiếng cười duyên dáng trên sân khấu hài kịch và những câu vọng cổ ngọt ngào là một hành trình 50 năm bền bỉ của nghệ sĩ Vũ Thanh. Đi qua nửa thế kỷ làm nghệ thuật với đủ mọi thăng trầm, nam nghệ sĩ gạo cội vẫn giữ nguyên vẹn sự máu lửa, tinh thần cầu thị và lòng biết ơn sâu sắc dành cho hậu phương gia đình.

Trò chuyện cùng MC Minh Ngọc trong chương trình Chuyện Tối Cùng Sao với chủ đề “Đam mê và thử thách của nghề diễn viên”, nghệ sĩ Vũ Thanh mở lòng nhìn lại chặng đường 50 năm gắn bó với ánh đèn sân khấu. Vốn là gương mặt quen thuộc với khán giả qua hàng loạt vai diễn từ bi đến hài, ít ai biết rằng xuất phát điểm của ông lại không phải là một diễn viên kịch nói.

Ngược dòng ký ức về những ngày đầu chập chững bước vào con đường nghệ thuật, nghệ sĩ Vũ Thanh cho biết ông khởi nghiệp chỉ là một "ca sĩ lót" kiêm diễn viên múa. Ngã rẽ định mệnh chỉ thực sự đến vào năm 1980, khi ông vô tình được đôn lên tham gia một vở kịch của đoàn. Chính nét diễn tự nhiên, duyên dáng ấy đã lọt vào "mắt xanh" của những bậc đàn anh tên tuổi thời bấy giờ như nghệ sĩ Phi Bằng, Phi Thoàn và Thanh Việt. Nhớ lại lời khuyên thay đổi cả cuộc đời mình, Vũ Thanh kể: “Các đàn anh nói một câu: ‘Mày diễn kịch hay hơn, đi theo đi’. Không biết người ta dụ mình hay sao, nhưng từ đó mình thấy mến kịch, yêu kịch lắm. Qua nhiều vở diễn chung với các đàn anh, mình học hỏi được rất nhiều rồi quyết định bỏ hát để theo nghề kịch cho tới bây giờ”.

Không dừng lại ở vai trò diễn viên, sự nhạy bén và tình yêu nghề tiếp tục thôi thúc ông thử sức ở nhiều lĩnh vực khác. Đến những năm 2000, Vũ Thanh bắt đầu lấn sân sang công việc viết kịch bản. Ông thẳng thắn thừa nhận những tác phẩm đầu tay của mình "rất yếu". Thế nhưng, bằng sự kiên trì học hỏi từ các đạo diễn và đồng nghiệp, sau hơn 20 năm cầm bút, ông đã sở hữu một gia tài đáng nể với khoảng 200 kịch bản tiểu phẩm ngắn có thời lượng từ 30-45 phút, được dàn dựng và phát sóng rộng rãi trên các đài truyền hình. Chưa dừng lại ở đó, từ những lần nghêu ngao tập hát ca cổ cho vui, giọng ca của ông bất ngờ được giới chuyên môn đánh giá là "đúng chất cải lương". Cơ duyên này lại mở ra cho ông công việc thứ ba là đi hát cải lương, giúp ông trở thành một nghệ sĩ đa năng thực thụ: từ đóng kịch, diễn hài, đóng phim cho đến ca hát.

Để có thể toàn tâm toàn ý "cháy" hết mình trên khắp các sân khấu từ Bắc chí Nam suốt 50 năm qua, nghệ sĩ Vũ Thanh khẳng định một mình đam mê của bản thân là chưa đủ, mà còn phải nhờ vào sự hy sinh to lớn từ gia đình. Với giọng đầy xúc động và trân trọng, ông tâm sự về người vợ của mình: “Khi bà xã còn, bà xã bỏ hẳn nghề ca của mình để về lo cho gia đình thì mình mới yên tâm tiếp tục đeo đuổi nghề cho đến bây giờ. Phải nói thành công không phải riêng mình phấn đấu đâu, mà người động viên bên cạnh mình nhiều nhất chính là bà xã”. Chính điểm tựa vững chắc ấy đã giúp ông rèn luyện sự kiên cường, mạnh mẽ lèo lái cảm xúc để vượt qua mọi chông gai của cuộc đời nghệ sĩ.

Khi nhìn lại sự nghiệp đồ sộ của mình, nghệ sĩ Vũ Thanh nhận định nghề diễn vừa là đam mê nhưng cũng vừa là thử thách khắc nghiệt. Ông quan niệm: “Nếu không có thử thách thì con đường nghệ thuật của mình suôn sẻ quá, mà suôn sẻ quá thì dù lớn tuổi cách diễn vẫn còn non. Đã trải qua thử thách rồi mình mới già dặn đi trong nghề nghiệp này”. Minh chứng cho điều đó là kỷ niệm về một vai diễn tâm lý nặng ký từng khiến ông áp lực đến mức suýt bỏ cuộc. Đó là vai một người cha mang nặng tư tưởng Nho giáo có đứa con gái cãi lời ra đời làm ăn rồi bất ngờ qua đời. Nhân vật đòi hỏi ông vừa phải lột tả nỗi đau đớn tột cùng của người cha mất con, vừa phải thể hiện sự uất ức và hành trình trả thù đầy gai góc. Tâm lý nhân vật "lật, úp, đóng, mở" liên tục khiến một người dày dạn kinh nghiệm như ông cũng phải căng thẳng tột độ. Nhờ lời động viên kịp thời của đạo diễn rằng "chỉ còn một chút xíu nữa thôi sẽ qua", ông đã bứt phá giới hạn bản thân để hoàn thành xuất sắc vai diễn.

Chia sẻ về bí quyết để không bị đào thải và giữ được sức bền suốt nửa thế kỷ, nghệ sĩ Vũ Thanh tâm đắc câu nói của người xưa: “70 vẫn còn phải học”. Theo ông, người nghệ sĩ không chỉ học hỏi từ những bậc tiền bối đi trước mà còn phải mở lòng học hỏi cả thế hệ trẻ, bởi người trẻ có những góc nhìn mới mẻ mà lứa tuổi của ông chưa chắc đã nhận thức kịp. Ở tuổi xế chiều, ông vẫn giữ thói quen mở điện thoại, kiên nhẫn ngồi nghe trọn vẹn những câu chuyện dài 20 phút trên mạng để chắt lọc kiến thức, tích lũy chất liệu cho việc viết kịch bản. “Học càng nhiều càng tốt, đừng bao giờ nghĩ chúng ta tới đó là đủ. Ở tuổi này, còn sức thì cứ hoạt động nghệ thuật thôi”, nam nghệ sĩ khẳng định.

Từ những trải nghiệm xương máu của bản thân, nghệ sĩ Vũ Thanh cũng dành những lời khuyên thẳng thắn và đầy tâm huyết cho các bạn trẻ đang ấp ủ giấc mơ diễn xuất. Ông cho rằng, trước khi bước vào nghề, người trẻ cần tự soi chiếu xem mình có thực sự có khả năng và "thanh sắc" hay không, đồng thời phải xác định rõ bản lĩnh vượt qua thử thách ban đầu. “Một khi đã quyết là phải làm, đừng chần chờ. Nếu không vượt qua được thử thách mà cứ ù lì như thế suốt 5 năm, 7 năm, 10 năm thì tới năm 30 tuổi vẫn chưa làm được gì. Lúc đó đâm ra chán nản rồi bỏ cuộc thì mất đi tuổi thanh xuân rất là uổng”, ông nhắn nhủ.

 Bản lĩnh làm nghề và chiều sâu tâm lý của nghệ sĩ Vũ Thanh tiếp tục được thể hiện qua phần thử thách ứng biến tình huống do MC Minh Ngọc đưa ra. Chỉ với vài phút ngắn ngủi khi hóa thân thành người lao động làm bảo vệ xa quê, gọi điện về cho mẹ đêm Giao thừa để báo tin "trên này đầy đủ thịt thà, vui lắm" nhưng thực chất trước mặt chỉ có ổ bánh mì và chai nước suối; hay cảnh người con đi làm khuya về thấy cha mẹ già vẫn thức đợi cửa, lối diễn mộc mạc, chân thật của ông đã khiến cả trường quay lắng đọng và rơm rớm nước mắt.

Khép lại chương trình với phần “Bật mí - Bí mật”, khán giả lại được thấy một góc khuất rất khác của nam nghệ sĩ phía sau những tràng pháo tay. Trái ngược với vẻ hoạt ngôn trên sân khấu hài, Vũ Thanh thừa nhận ngoài đời mình giống nhất với những vai diễn trầm tư, hay ngồi một mình suy nghĩ. Trước khi bước ra ánh đèn, ông luôn có thói quen đứng yên một chỗ khoảng 5 phút để "tịnh lại cái tâm" và nạp năng lượng, bởi nỗi sợ lớn nhất của ông là không làm tròn vai diễn. Sau mỗi đêm diễn thăng hoa, điều ông thích làm nhất là trở về nhà và người đầu tiên ông gọi điện báo tin vui luôn là vợ con. Nam nghệ sĩ cũng bật mí những sở thích đời thường giản dị như yêu màu xanh, thích ăn sáng bằng bánh mì, ăn cơm mỗi khi đi diễn khuya về, bồi bổ sức khỏe bằng món gà tiềm thuốc bắc và hài hước tiết lộ nếu không làm nghệ sĩ, có lẽ ông đã trở thành một người buôn bán.

Chuyện Tối Cùng Sao tập 19 phát sóng 21h50 thứ Tư ngày 07/10/2026 trên kênh THVL1. Chương trình do Báo và Phát thanh, Truyền hình Vĩnh Long phối hợp cùng Jet Studio thực hiện.

Minh Anh