Giám đốc Milotech Lê Quang Long: "Muốn nông sản Việt đi xa thì phải làm chủ công nghệ chế biến"

Từng là một trong năm sinh viên được tuyển thẳng sang Nhật Bản đào tạo, kỹ sư Lê Quang Long đã từ bỏ công việc ổn định để khởi nghiệp với hai bàn tay trắng.

Sau hơn một thập kỷ, Milotech không chỉ đưa máy móc "Made in Viet Nam" đến nhiều thị trường quốc tế mà còn theo đuổi khát vọng nâng tầm giá trị nông sản Việt bằng chính công nghệ do người Việt làm chủ. Nhân dịp tham gia triển lãm tại Trung tâm Hội nghị và Triển lãm Sài Gòn, chúng tôi đã có cuộc trao đổi với ông Lê Quang Long – Giám đốc Công ty Milotech.

Thưa ông, nhìn Milotech hôm nay với hàng trăm khách hàng và nhiều sản phẩm xuất khẩu, ít ai hình dung doanh nghiệp từng khởi đầu rất nhỏ. Cơ duyên nào đưa ông đến con đường khởi nghiệp?

-Tôi tốt nghiệp ngành Kỹ thuật tại Trường Đại học Bách khoa TP.HCM và may mắn là một trong năm sinh viên được tuyển thẳng sang Nhật Bản đào tạo chuyên sâu. Thời gian học tập và làm việc tại Nhật giúp tôi tiếp cận tư duy nghiên cứu, quản trị và phát triển sản phẩm rất bài bản. Khi trở về Việt Nam, tôi làm Trưởng phòng Kỹ thuật cho một doanh nghiệp Nhật Bản. Công việc ổn định, thu nhập tốt, nhưng trong tôi luôn có một câu hỏi: Vì sao doanh nghiệp Việt vẫn phải phụ thuộc quá nhiều vào máy móc nhập khẩu, trong khi kỹ sư Việt hoàn toàn có thể chế tạo những thiết bị phù hợp với chính nhu cầu trong nước? Câu hỏi ấy luôn thôi thúc tôi thành lập Milotech vào năm 2013.

Cũng như nhiều doanh nghiệp khác, có lẻ những ngày đầu của anh chắc hẳn không hề dễ dàng?

-Phải nói là thực sự rất khó khăn. Lúc đó tôi gần như bắt đầu từ con số không. Không nhà xưởng, không đội ngũ kỹ sư, nguồn vốn cũng rất hạn chế. Tôi vừa thiết kế máy, vừa đi tìm khách hàng. Có đơn hàng thì mang bản vẽ đi thuê gia công. Toàn bộ lợi nhuận kiếm được đều tiếp tục đầu tư vào nghiên cứu. Phải gần 5 năm sau, tôi mới mở được xưởng sản xuất đầu tiên với chỉ hai nhân công. Nhưng chính từ xưởng nhỏ ấy, Milotech từng bước trưởng thành.

Sau hơn 13 năm, giờ nhìn lại anh thấy Milotech của mình đã thay đổi như thế nào?

-Rất nhiều thay đổi và tiến bộ, vì hiện nay chúng tôi có khoảng 30 kỹ sư cùng bộ phận nghiên cứu và phát triển khá chuyên biệt. Milotech của chúng tôi tập trung phát triển các giải pháp công nghệ cho ngành chế biến nông sản, thủy hải sản, thực phẩm và yến sào. Điều tôi luôn nhấn mạnh là chúng tôi không chỉ bán máy móc mà bán giải pháp. Một doanh nghiệp không chỉ cần một thiết bị riêng lẻ mà cần cả một dây chuyền vận hành hiệu quả. Vì vậy Milotech đồng hành với khách hàng từ khảo sát, thiết kế, chuyển giao công nghệ, đào tạo vận hành cho đến hỗ trợ kỹ thuật trong suốt quá trình sản xuất.

Thưa anh, đây có phải là lợi thế giúp Milotech từng bước chinh phục thị trường quốc tế?

-Tôi nghĩ đó là một trong những yếu tố quan trọng. Hiện thiết bị Milotech đã có mặt tại Nhật Bản, Malaysia, Campuchia, Đài Loan, Thái Lan cùng nhiều thị trường khác. Trong nước, hơn 700 doanh nghiệp đang sử dụng hệ thống máy móc của Milotech. Riêng lĩnh vực thiết bị ngành yến, chúng tôi ghi nhận khoảng 700.000 khách hàng giao dịch thường xuyên. Đó là kết quả của quá trình kiên trì đầu tư vào chất lượng thay vì chạy theo số lượng.

Ông nhiều lần nhắc đến dữ liệu và chuyển đổi số trong chế biến nông sản. Vì sao đây là hướng đi mà Milotech lựa chọn?

-Tôi cho rằng tương lai của ngành chế biến không chỉ nằm ở những cỗ máy hiện đại mà còn nằm ở dữ liệu. Các hệ thống của Milotech được phát triển theo hướng tự động hóa và tích hợp công nghệ IoT để kết nối toàn bộ quy trình sản xuất. Khi doanh nghiệp biết chính xác nguyên liệu đến từ đâu, sản xuất khi nào, tỷ lệ hao hụt bao nhiêu, lô hàng đang ở đâu thì họ quản trị hiệu quả hơn rất nhiều. Quan trọng hơn, đó cũng là điều kiện để đáp ứng các tiêu chuẩn truy xuất nguồn gốc mà các thị trường xuất khẩu ngày càng yêu cầu khắt khe. Theo tôi, truy xuất nguồn gốc sẽ trở thành "tấm hộ chiếu" để nông sản Việt bước vào những thị trường cao cấp.

 Điều gì khiến ông luôn trăn trở khi nói về nông nghiệp Việt Nam?

-Đó là câu chuyện "được mùa nhưng mất giá". Mỗi năm có rất nhiều loại trái cây như xoài, chuối, mít hay sầu riêng rơi vào tình trạng cung vượt cầu chỉ vì không bảo quản được lâu. Nếu chỉ bán nông sản tươi thì giá trị rất thấp. Nhưng nếu ứng dụng công nghệ chế biến như sấy dẻo, sấy khô, hấp tiệt trùng hoặc các công nghệ bảo quản hiện đại thì thời gian lưu trữ sẽ dài hơn, giá trị sản phẩm cũng cao hơn rất nhiều và cơ hội xuất khẩu sẽ rộng mở hơn. Đó cũng chính là lý do Milotech được thành lập.

 Mục tiêu lớn nhất mà Milotech đang hướng đến là gì?

-Chúng tôi mong muốn trở thành một trong ba doanh nghiệp hàng đầu Việt Nam về xuất khẩu máy móc chế biến nông sản mang thương hiệu Việt. Song song đó là xây dựng hệ thống phân phối rộng khắp để doanh nghiệp ở mọi địa phương đều có thể tiếp cận công nghệ hiện đại với chi phí hợp lý. Điều quan trọng nữa là tôi muốn chứng minh người Việt hoàn toàn có thể tạo ra những sản phẩm đạt tiêu chuẩn quốc tế.

 

Sau tất cả những gì đã trải qua, triết lý kinh doanh mà ông luôn theo đuổi là gì?

Tôi luôn tâm niệm một điều:"Niềm tin của khách hàng bắt đầu từ chất lượng, nhưng được duy trì bằng sự minh bạch." Đó không chỉ là phương châm kinh doanh mà còn là cách Milotech phát triển từ những ngày đầu cho đến hôm nay. Chúng tôi có thể đi chậm hơn, nhưng luôn đặt nghiên cứu làm nền tảng, lấy chất lượng làm cam kết và sự minh bạch làm giá trị cốt lõi.

Xin cảm ơn ông!

Diệp Phạm